Każdego roku Centralna Komisja Egzaminacyjna publikuje raporty, z których wynika jedno: maturzyści tracą punkty wciąż na tych samych zadaniach. Stres, presja czasu i "kalki językowe" z polskiego to zabójcza mieszanka.
Jako korepetytor z wieloletnim stażem, widzę te błędy u moich uczniów na pierwszej lekcji. Na szczęście, świadomość to połowa sukcesu. Przygotowałem dla Ciebie kompletny przewodnik, który pomoże Ci ominąć te pułapki i zawalczyć o wynik marzeń.
🚀 Pro Tip na Start:
Nie próbuj tłumaczyć zdań "słowo w słowo" z języka polskiego. Angielski ma inną logikę. Myśl całymi frazami (chunks), a unikniesz 80% błędów gramatycznych.
1. "False Friends" – Pozorni Przyjaciele
To słowa, które wyglądają znajomo, ale są zdradliwe. Największym "przestępcą" jest słowo Actually. Wielu uczniów używa go, chcąc powiedzieć "aktualnie", podczas gdy "actually" oznacza "właściwie / tak naprawdę".
❌ Błąd: I am actually looking for a job. (Myśląc: "Aktualnie szukam pracy")
✅ Poprawnie: I am currently looking for a job.
Inne groźne pary:
- Sympathetic ≠ Sympatyczny (To znaczy: Pełen współczucia). Sympatyczny to Nice / Friendly.
- Pension ≠ Pensja (To znaczy: Emerytura). Pensja to Salary.
- Chef ≠ Szef (To znaczy: Szef kuchni). Szef to Boss.
2. Czasowy chaos: Kiedy to się stało?
Matura kocha sprawdzać różnicę między "wiem KIEDY" a "wiem ŻE". Jeśli w zdaniu pojawia się konkretny określnik czasu przeszłego (yesterday, in 2020, last week, 2 days ago), musisz użyć Past Simple.
Jeśli czas nie jest podany, albo skutek jest ważniejszy niż moment (np. "zgubiłem klucze" - i teraz nie mogę wejść), używamy Present Perfect.
- ❌ I have bought a car yesterday.
(Mamy "yesterday", więc HAVE jest błędem) - ✅ I bought a car yesterday.
- ✅ I have bought a car.
(Chwalę się nowym autem, nieważne kiedy kupiłem)
3. Rzeczowniki niepoliczalne (Must Know!)
W języku polskim "informacje", "rady", "meble" czy "bagaże" to liczba mnoga. Możemy je policzyć. W języku angielskim są to rzeczowniki niepoliczalne (Singular). Nie mają końcówki "s" i łączą się z "is/was".
☠️ Lista Śmierci (Zapamiętaj!):
- Advice (nie advices!)
- Information (nie informations!)
- Furniture (nie furnitures!)
- Luggage / Baggage
- Knowledge
Jak to policzyć? Użyj "a piece of":
Let me give you a piece of advice.
4. "If I will..." – Grzech Główny
To błąd, za który egzaminatorzy odejmują punkty bez litości. W zdaniach warunkowych (First Conditional), w części po słowie IF (jeśli), nigdy nie używamy WILL. Formę przyszłą zastępujemy czasem teraźniejszym.
❌ If I will have time, I will help you.
✅ If I have time, I will help you.
5. Złe przyimki (Prepositions)
Przyimki to zmora każdego ucznia. Dlaczego? Bo nie mają sensu. Trzeba się ich nauczyć na pamięć. Polacy notorycznie kalkują "zależy OD" na "depend OF". To błąd.
(Zależy od)
(nie "of")
(Zainteresowany czymś)
(nie "with")
(Dobry w czymś)
(nie "in")
(Bać się czegoś)
(nie "from")
6. "I am agree" – Błąd logiczny
W języku polskim mówimy "JESTEM zgodny" lub "zgadzam się". W angielskim agree to czasownik, tak samo jak swim czy run. Nie powiesz przecież "I am swim".
Dlatego nigdy nie używaj przed nim operatora "to be" (am/is/are).
❌ I am agree with you.
✅ I agree with you.
✅ I don't agree with you.
7. Bored vs Boring (Końcówki -ed / -ing)
To klasyk na zadaniach typu "słowotwórstwo". Myląc te dwie końcówki, zmieniasz znaczenie zdania w sposób często komiczny.
Zasada jest prosta:
👉 Końcówka -ED opisuje Twoje uczucia (jak się czujesz).
👉 Końcówka -ING opisuje cechę rzeczy/osoby, która wywołuje to uczucie.
✅ I am bored. (Jestem znudzony - to moje uczucie).
✅ The movie is boring. (Film jest nudny - to cecha filmu).
⚠️ Pułapka: I am boring. = Jestem nudziarzem (ludzie przy mnie zasypiają).
8. Gdzie jest "S"? (Third Person Singular)
Wydaje się banalne, uczymy się tego w podstawówce, a jednak na maturze ustnej stres robi swoje. W czasie Present Simple, jeśli mówimy o nim, o niej lub o tym (He/She/It), czasownik MUSI dostać końcówkę -s.
❌ My mother work in a bank.
✅ My mother works in a bank.
9. "People IS" – Problemy z liczbą mnogą
Słowo People (ludzie) nie ma "s" na końcu, przez co wizualnie wygląda na liczbę pojedynczą. To zmyłka! W angielskim People to zawsze liczba mnoga.
✅ People are nice here.
✅ The Police are coming.
10. Pisownia, która Boli (Spelling)
Na maturze pisemnej (e-mail, rozprawka) błędy ortograficzne obniżają punktację za "poprawność środków językowych". Oto słowa, w których statystycznie najczęściej robicie literówki. Naucz się ich na pamięć!
- 👉 Accommodation (Dwa 'C', dwa 'M'!)
- 👉 Comfortable (Nie 'confortable' - komfortowy to zmyłka)
- 👉 Environment (Pamiętaj o 'N' w środku: enviroNment)
- 👉 Government (Rząd, też ma 'N')
- 👉 Which (Nie 'wich' - wiedźma to witch, który to which)
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Czy mogę używać American English na maturze?
Tak! CKE akceptuje zarówno wersję brytyjską (colour, centre), jak i amerykańską (color, center). Ważne: Musisz być konsekwentny. Nie mieszaj obu pisowni w jednym wypracowaniu.
Co zrobić, jak zapomnę słowa na ustnym?
Nie panikuj i nie przechodź na polski! Użyj parafrazy. Jeśli zapomniałeś słowa "screwdriver" (śrubokręt), powiedz "a tool used not for hammers/nails but for screws". Opisuj funkcje, kolor, kształt.
Jak najlepiej zarządzać czasem na pisemnym?
Zacznij od wypracowania (blog/rozprawka), póki masz świeży umysł. To najwięcej punktów. Czytanie i słuchanie zostaw na momenty, gdy wiesz, że musisz się skupić na tekście, ale nie musisz nic "tworzyć".
Podsumowanie
Uniknięcie tych 10 błędów to najprostszy "hack" na podniesienie wyniku o 15-20%. Matura to gra powtarzalna. Im więcej arkuszy rozwiążesz, tym mniej te pułapki będą Cię zaskakiwać.
Potrzebujesz "bata" nad głową?
Na moich zajęciach maturalnych wyłapujemy takie błędy w locie. Zapisz się na próbną lekcję i sprawdź, nad czym musisz popracować.
Zobacz Ofertę Maturalną