Stoisz przed jedną z najważniejszych decyzji w swojej karierze edukacyjnej: TOEFL czy IELTS? Może aplikujesz na studia w Stanach, marzy Ci się Cambridge, albo po prostu potrzebujesz "jakiegoś papierka" do wizy. Problem w tym, że nikt nie daje Ci prostej odpowiedzi. Internet jest pełen sprzecznych opinii, a każdy portal mówi "to zależy".
Jako korepetytor przygotowujący uczniów do obu egzaminów od lat, widzę jedną rzecz wyraźnie: to nie jest kwestia trudności, ale Twojego stylu bycia. Jeden egzamin premiuje ekstrawertyków, którzy kwitną w rozmowie. Drugi jest rajem dla introwertyków, gamerów i osób, które wolą pisać niż mówić.
W tym artykule dam Ci konkretną odpowiedź, opartą na doświadczeniu z setkami uczniów. Bez "to zależy". Z jasnym werdyktem na końcu.
Wybierz IELTS, jeśli: lubisz rozmawiać z ludźmi, masz ekspresyjny styl
komunikacji,
aplikujesz do UK/Australii/Kanady, lub czujesz się pewniej pisząc ręcznie/na komputerze
samodzielne eseje.
Wybierz TOEFL, jeśli: stresuje Cię kontakt wzrokowy z egzaminatorem,
piszesz szybko na klawiaturze,
wolisz Standard American English, lub aplikujesz głównie do uczelni w USA.
📑 Spis Treści
- Przegląd: Czym właściwie są TOEFL i IELTS?
- Speaking: Człowiek vs Mikrofon
- Writing: Pisanie ręczne vs Klawiatura
- Listening: Akcenty i pułapki
- Reading: Akademicki maraton
- Koszty i dostępność w Polsce
- Akceptacja: Gdzie który egzamin?
- Specyfika "Polskiego Ucha i Języka"
- Ile czasu potrzeba na przygotowanie?
- Ostateczny Werdykt: Kto powinien wybrać co?
- FAQ – Najczęstsze pytania
1. Przegląd: Czym właściwie są TOEFL i IELTS?
Zanim zagłębimy się w szczegóły, warto zrozumieć fundamentalną różnicę między tymi dwoma egzaminami.
IELTS (International English Language Testing System)
Stworzony wspólnie przez British Council, IDP Australia i Cambridge Assessment. Jest standardem w Wielkiej Brytanii, Australii, Nowej Zelandii i Kanadzie. Występuje w dwóch wersjach:
- IELTS Academic – dla osób aplikujących na studia wyższe.
- IELTS General Training – dla celów migracyjnych i zawodowych.
TOEFL (Test of English as a Foreign Language)
Administrowany przez amerykańską organizację ETS (Educational Testing Service). Jest preferowany przez uczelnie w USA, ale akceptowany globalnie. Najpopularniejsza wersja to TOEFL iBT (Internet-Based Test).
| Cecha | IELTS (Academic) | TOEFL (iBT) |
|---|---|---|
| Czas trwania | 2 godz. 45 min | ~2 godziny (od 2023 skrócony) |
| Skala wyników | 0-9 (Band Score) | 0-120 punktów |
| Format | Paper-Based lub Computer-Delivered | Wyłącznie Computer-Based |
| Speaking | Rozmowa z egzaminatorem (11-14 min) | Nagrywanie do mikrofonu (~17 min) |
| Główny akcent | Mieszany (UK, AUS, NZ, USA) | Głównie American English |
| Ważność wyniku | 2 lata | 2 lata |
2. Speaking: Człowiek vs Mikrofon
To jest decydująca różnica dla większości moich uczniów. Format Speakingu determinuje, który egzamin będzie dla Ciebie bardziej naturalny.
IELTS Speaking: Naturalna rozmowa
Wchodzisz do małego pokoju. Naprzeciwko siedzi egzaminator – zazwyczaj miły, profesjonalny Brytyjczyk lub inna osoba certyfikowana przez Cambridge. Rozmowa trwa 11-14 minut i składa się z trzech części:
- Part 1 (4-5 min): Pytania o Ciebie – gdzie mieszkasz, co studiujesz, jakie masz hobby.
- Part 2 (3-4 min): Monolog na zadany temat. Dostajesz kartę z tematem i 1 minutę na przygotowanie.
- Part 3 (4-5 min): Dyskusja abstrakcyjna – opinie na tematy społeczne, związane z Part 2.
Zalety IELTS Speaking
• Możesz poprosić o powtórzenie pytania ("Could you repeat that, please?").
• Egzaminator może Ci "pomóc" – jeśli się zacinasz, przeformułuje pytanie.
• Mowa ciała działa na Twoją korzyść – uśmiech i kontakt wzrokowy budują rapport.
TOEFL Speaking: Presja czasu i mikrofon
Siedzisz w centrum egzaminacyjnym, otoczony innymi kandydatami (każdy ma słuchawki). Słyszysz pytanie, widzisz odliczający zegar, i masz bardzo ograniczony czas na odpowiedź:
- Zadanie 1: 15 sek. przygotowania, 45 sek. odpowiedzi – opinia na temat ogólny.
- Zadania 2-4: Zintegrowane – najpierw czytasz/słuchasz, potem odpowiadasz (60 sek.).
Wyzwania TOEFL Speaking
• Zegar jest bezlitosny – nie ma "jeszcze chwilki".
• Nie możesz poprosić o powtórzenie pytania.
• Inni kandydaci mówią jednocześnie – to może rozpraszać.
• Nagranie jest oceniane przez AI + człowieka.
Z mojego doświadczenia
Około 70% moich polskich uczniów woli IELTS Speaking. Polski system edukacji przyzwyczaił nas do "odpowiadania przy tablicy" i ustnych matur. Rozmowa z człowiekiem jest bardziej naturalna. Jednak introwertyczni uczniowie, szczególnie programiści i inżynierowie, często wolą TOEFL – brak "oceniającego spojrzenia" zmniejsza ich stres.
3. Writing: Pisanie ręczne vs Klawiatura
Sposób pisania ma ogromne znaczenie praktyczne. Jeśli jesteś z pokolenia smartfonów i rzadko piszesz długopisem, IELTS w wersji Paper-Based może być wyzwaniem.
IELTS Writing
Dwa zadania, 60 minut łącznie:
- Task 1 (20 min, 150 słów): Opis wykresu, tabeli, diagramu lub procesu.
- Task 2 (40 min, 250 słów): Esej argumentacyjny – zgadzasz się/nie zgadzasz z tezą.
IELTS oferuje teraz wersję Computer-Delivered, gdzie piszesz na klawiaturze. To ogromna ulga dla osób, których pismo ręczne jest nieczytelne lub które piszą wolno.
TOEFL Writing
Format jest zupełnie inny – "zintegrowany":
- Integrated Task (20 min): Czytasz artykuł → Słuchasz wykładu → Piszesz esej łączący obie perspektywy.
- Academic Discussion (10 min): Odpowiadasz na pytanie profesora w formie dyskusji online (nowy format od 2023).
🎯 Który jest łatwiejszy?
Jeśli piszesz szybko na klawiaturze (50+ słów/min) – TOEFL daje przewagę.
Możesz szybko edytować, kopiować fragmenty, poprawiać błędy.
Jeśli wolisz samodzielne eseje bez słuchania nagrań – IELTS jest prostszy.
Nie musisz robić notatek z wykładu i syntetyzować informacji.
4. Listening: Akcenty i pułapki
IELTS Listening
30 minut, 40 pytań. Usłyszysz różnorodne akcenty: brytyjski, australijski, nowozelandzki, czasem amerykański. Dla uczniów przyzwyczajonych wyłącznie do British English z podręczników, australijski akcent bywa szokiem.
Nagrania słyszysz tylko raz. Masz czas na przeczytanie pytań przed każdą sekcją.
TOEFL Listening
36 minut, wyłącznie American English. Nagrania to wykłady akademickie i rozmowy między studentami/profesorami. Styl jest bardziej "kampusowy".
Nie widzisz pytań podczas słuchania – musisz robić notatki, a pytania pojawiają się dopiero po nagraniu.
Dla polskiego ucha
Jeśli oglądasz dużo amerykańskich seriali na Netflix – TOEFL będzie łatwiejszy.
Jeśli uczysz się z podręczników Cambridge/Oxford i słuchasz BBC – IELTS będzie
naturalniejszy.
5. Reading: Akademicki maraton
Oba egzaminy testują rozumienie tekstów akademickich, ale format pytań się różni:
| Aspekt | IELTS Reading | TOEFL Reading |
|---|---|---|
| Czas | 60 minut | 35 minut (skrócony od 2023) |
| Liczba tekstów | 3 teksty | 2 teksty |
| Typy pytań | Matching, True/False/Not Given, Fill-in-the-blank | Wybór wielokrotny (A/B/C/D), Insert sentence |
| Trudność słownictwa | Wysoka – teksty naukowe, akademickie | Wysoka – ale bardziej "amerykański" styl |
Pułapka IELTS: True/False/Not Given
To pytanie sprawia Polakom najwięcej problemów. "Not Given" oznacza, że informacja nie pojawia się w tekście – ani nie jest prawdziwa, ani fałszywa. Wielu uczniów stara się "wywnioskować" odpowiedź, co prowadzi do błędów.
6. Koszty i dostępność w Polsce
Ceny egzaminów są zbliżone, choć mogą się różnić w zależności od lokalizacji i kursu walut:
| Egzamin | Cena (orientacyjna, 2026) | Dostępność |
|---|---|---|
| IELTS Academic | ~950-1050 PLN | British Council – Warszawa, Kraków, Wrocław, Gdańsk, Poznań |
| IELTS Computer-Delivered | ~950-1050 PLN | Dostępny częściej (więcej terminów w miesiącu) |
| TOEFL iBT | ~900-1000 PLN (~$200) | Centra testowe ETS – główne miasta + opcja Home Edition |
TOEFL Home Edition
Możesz zdawać TOEFL w domu, przed własnym komputerem! Wymaga to stabilnego internetu, kamery, mikrofonu i prywatnego pokoju. Dla osób z mniejszych miast to ogromna zaleta – nie musisz jechać do Warszawy.
7. Akceptacja: Gdzie który egzamin?
Oba egzaminy są globalnie uznawane, ale istnieją pewne preferencje:
Gdzie preferowany jest IELTS?
- Wielka Brytania – standard dla wiz studenckich (IELTS for UKVI).
- Australia – wymagany do migracji i studiów.
- Kanada – preferowany dla Express Entry i studiów.
- Nowa Zelandia – standard imigracyjny.
Gdzie preferowany jest TOEFL?
- USA – historycznie dominujący test. Harvard, MIT, Stanford – wszystkie akceptują.
- Niemcy, Holandia – wiele programów anglojęzycznych akceptuje oba, ale TOEFL jest częsty.
⚠️ Zawsze sprawdź wymagania uczelni!
Nie zakładaj. Wiele uczelni akceptuje oba egzaminy, ale mogą mieć różne minimalne wyniki. Na przykład: UCL może wymagać IELTS 7.5, ale TOEFL 109. Sprawdź stronę "Admissions Requirements" swojej wymarzonej uczelni.
8. Specyfika "Polskiego Ucha i Języka"
Jako native speaker uczący Polaków, widzę pewne wzorce, które wpływają na wyniki:
Typowe problemy Polaków na egzaminach
- Wymowa: Polacy mają tendencję do "twardego" R i problemów z TH (think → "sink").
- Intonacja: Polski jest bardziej "płaski" – brak naturalnych wzlotów i upadków głosu.
- Gramatyka: Przedimki (a/the) i Present Perfect to wieczne bolączki.
- Słownictwo: False friends – "actually" ≠ "aktualnie", "eventually" ≠ "ewentualnie".
Który egzamin "wybacza" więcej?
IELTS Speaking – egzaminator jest przeszkolony, by oceniać komunikację, nie
perfekcyjny akcent.
Jeśli masz polski akcent, ale mówisz płynnie i zrozumiale – dostaniesz dobry wynik.
TOEFL Speaking – nagranie jest analizowane przez AI i ludzkich oceniających.
Wymowa ma większe znaczenie, bo brak jest kontekstu rozmowy.
9. Ile czasu potrzeba na przygotowanie?
To zależy od Twojego poziomu wyjściowego. Oto orientacyjne wytyczne:
| Twój obecny poziom | Cel: IELTS 7.0 / TOEFL 100 | Szacowany czas |
|---|---|---|
| B1 (Intermediate) | Intensywny kurs + ćwiczenia | 6-9 miesięcy |
| B2 (Upper-Intermediate) | Fokus na techniki egzaminacyjne | 3-4 miesiące |
| C1 (Advanced) | Szlifowanie słabych punktów | 1-2 miesiące |
Moja rekomendacja
Nie odkładaj przygotowań na ostatnią chwilę. Zarezerwuj datę egzaminu 3 miesiące do przodu, nawet jeśli się boisz. Deadline motywuje. Większość moich uczniów uczy się efektywniej, gdy mają "stakes".
10. Ostateczny Werdykt: Kto powinien wybrać co?
✅ Wybierz IELTS, jeśli:
- ✓ Stresuje Cię nagrywanie głosu do mikrofonu.
- ✓ Jesteś osobą towarzyską, która "rozkręca się" w rozmowie.
- ✓ Wolisz napisać samodzielny esej niż syntetyzować tekst z nagraniem.
- ✓ Celujesz w UK, Australię lub Kanadę.
- ✓ Masz doświadczenie z materiałami Cambridge/Oxford.
✅ Wybierz TOEFL, jeśli:
- ✓ Rozmowa twarzą w twarz powoduje u Ciebie blokadę.
- ✓ Piszesz na klawiaturze szybciej niż ręcznie (50+ WPM).
- ✓ Oglądasz dużo amerykańskich filmów/seriali, preferujesz US accent.
- ✓ Aplikujesz głównie do uczelni w USA.
- ✓ Chcesz zdawać egzamin z domu (TOEFL Home Edition).
11. FAQ – Najczęstsze pytania
Który egzamin jest tańszy?
Ceny są zbliżone (~900-1050 PLN). TOEFL bywa nieco tańszy, ale różnica nie przekracza 100 PLN. Ważniejsze od ceny jest to, który egzamin zdasz za pierwszym razem.
Czy mogę zdawać oba egzaminy "na próbę"?
Tak, ale to kosztowne rozwiązanie. Lepiej zrób oficjalne testy próbne online: IELTS oferuje Academic Reading and Listening sample tests, a ETS udostępnia TOEFL Practice Tests.
Jak długo czeka się na wyniki?
IELTS Paper-Based: 13 dni kalendarzowych.
IELTS Computer-Delivered: 3-5 dni roboczych.
TOEFL iBT: 4-8 dni roboczych.
Czy TOEFL jest akceptowany do wiz w UK?
Do celów studenckich – tak, większość uczelni akceptuje. Jednak do wizy Tier 4 Student Visa UKVI (Home Office) wymaga IELTS for UKVI lub równoważnego testu SELT.
Mam dysleksję. Który egzamin będzie łatwiejszy?
Oba egzaminy oferują dostosowania dla osób z dysleksją (dodatkowy czas, przerwy). Musisz złożyć wniosek z dokumentacją medyczną. IELTS Computer-Delivered może być korzystniejszy, bo czcionka na ekranie jest większa i łatwiejsza do czytania.
Nadal nie wiesz, który egzamin wybrać?
Umów się na darmową konsultację diagnostyczną. Sprawdzimy Twój poziom, predyspozycje i dobierzemy egzamin, który zdasz szybciej i z lepszym wynikiem.